Remont zabytkowych organów – zbiórka funduszy
Na podstawie wizji lokalnej i oględzin elementów instrumentu należy stwierdzić, iż organy i ich konkretne elementy znajdują się złym stanie technicznym. W bardzo złym stanie znajdują się piszczałki drewniane wszystkich sekcji zaś piszczałki metalowe wewnętrzne – stan dostateczny z minusem lub mierny.
Omawiany instrument mimo tego, iż jest to dzieło firmy, która podobnych instrumentów wybudowała setki, jest instrumentem bardzo wartościowym zarówno z racji na swój wiek jak i na oryginalny stan zachowania koncepcji struktury technicznej i brzmieniowej o co, mimo wielu podobnych wciąż istniejących instrumentów, jest coraz trudniej gdyż instrumenty te nieustannie ulegają likwidacji lub przebudowom.
W celu przywrócenia instrumentu do użytku liturgicznego, koncertowego czy edukacyjnego oraz zabezpieczenia go przed dalszym pogarszaniem się stanu jego podzespołów, konieczne jest przeprowadzenie gruntownego remontu
HISTORIA ORGANÓW W SANKTUARIUM
Kościół klasztorny wzniesiono w latach dwudziestych XVII wieku, a w 1721 r. ukończono jego odbudowę po pożarze. Według opisu inwentarzowego z 1873 roku istniały tu dwa instrumenty sześciogłosowe bez pedału. Pierwszy znajdował się na chórze muzycznym w nawie głównej, a drugi – w kaplicy Pana Jezusa Ukrzyżowanego. Późniejsze dzieje kaplicznego pozytywu są nieznane; obecnie w kaplicy nie ma instrumentu.
W kwietniu 1891 r. klasztor zamówił nowe organy do nawy głównej w firmie Gebrüder Rieger w Jägerndorf. Instrument został zainstalowany na przełomie września i października tegoż roku. W stole gry zachowała się tabliczka z numerem opus 313. W 1950 r. organy były naprawiane i strojone przez br. Teodora Września z Wieliczki, natomiast w 1963 r. firma Stefana Truszczyńskiego z Włocławka przeprowadziła ich remont.
>> Archiwum Prowincji OO. Franciszkanów-Reformatów w Krakowie: inwentarz (XIX w.), kronika (XVIII-XX w.), dokumentacja budowy organów (XIX w.) <<
[info z bazy portalu MusicamSacram.pl]
Tymczasem aktualny stan organów wskazał nasze pokolenie jako to, które będzie musiało wziąć na swoje barki ciężar ich renowacji.
Dzięki odważnej i profesjonalnej postawie naszej organistki, pani Marii, mogliśmy się dowiedzieć o wręcz katastrofalnym stanie instrumentu, potwierdzonym opinią organmistrza.
W związku z tym, Rada Parafialna wraz z Proboszczem o. Mariuszem Taborem, podjęła decyzję o zorganizowaniu zbiórki funduszy na renowację organów.
Pierwszą akcją zainicjowaną w czerwcu 2026 roku było wdrożenie cyklicznej kwesty do puszek na ten cel, w każdą II niedzielę miesiąca. Dlatego gorąco zachęcamy parafian i wszystkich przyjaciół rodziny franciszkańskiej w Wieliczce oraz Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej do wsparcia. Przedstawiciele Rady Parafialnej będą kwestować przy wyjściach z kościoła i służyć informacją w każdą II niedzielę miesiąca, po każdej Mszy Świętej. Będziemy wdzięczni za wszelkie ofiary materialne, wsparcie informacyjne w docieraniu do jak największej społeczności oraz wsparcie duchowe w formie modlitwy.
Kwota, którą musimy osiągnąć, na podstawie wyceny od firmy organmistrzowskiej, to 850.000 zł. Jak widać przed nami ogromne i wymagające przedsięwzięcie. Warte jednak poświęcenia dla tych wszystkich pokoleń, które przyjdą po nas i którym zostawimy nasz wspólny dom – parafię, kościół, klasztor.
MUZYKA ORGANOWA
Muzyka organowa od wieków jest uznawana za narzędzie ewangelizacji. Jej majestatyczne brzmienie, głębia i harmonia pomagają wiernym wznieść umysły ku Bogu. Od dramatycznych historii znanych z literatury po współczesne świadectwa, dźwięki te wielokrotnie inicjowały przełomowe momenty w życiu wielu osób.
ŚWIADECTWA
- Św. Augustyn – W swoich wyznaniach pisał o głębokim poruszeniu, którego doświadczył, słuchając śpiewów i muzyki w kościele. Dźwięki te sprawiały, że do jego oczu napływały łzy, a serce otwierało się na łaskę Bożą.
- Herman Cohen – XIX-wieczny, zamożny muzyk i pianista żydowskiego pochodzenia, który początkowo odwiedzał kościoły wyłącznie z pasji do muzyki. Podczas jednego z nabożeństw, uświetnionego śpiewem i grą na instrumencie, był tak poruszony adoracją Najświętszego Sakramentu i atmosferą skupienia, że przyjął chrzest i został kapłanem (zakonnikiem).
- Współczesne świadectwa – W wielu lokalnych wspólnotach oraz w internecie można odnaleźć relacje osób, które po latach życiowego zagubienia, wchodząc do świątyni np. podczas ślubu czy koncertu, pod wpływem atmosfery i potężnego brzmienia organów doświadczyły nagłego poruszenia sumienia i powrotu do wiary.
Poniżej prezentujemy stan zbiórki, który będzie na bieżąco aktualizowany po każdej kweście. Na dole artykułu znajduje się także streszczony opis stanu organów wykonany przez Organmistrza.
STAN ZBIÓRKI
W JAKI SPOSÓB WESPRZEĆ?
- WPŁATA DO PUSZEK W KAŻDĄ II NIEDZIELĘ MIESIĄCA – przedstawiciele Rady Parafialnej będą kwestować po każdej Mszy Świętej przy wyjściach z kościoła
- UDOSTĘPNIANIE INFORMACJI O ZBIÓRCE FUNDUSZY – „poczta pantoflowa”, Social Media itp.
- MODLITEWNE WSPARCIE DUCHOWE INICJATYWY
Za każdą formę wsparcia serdecznie z serca dziękujemy. Pokój i Dobro!
AKTUALNY STAN ORGANÓW – SKRÓT OPISU ORGANMISTRZA
Instrument, którego opis dotyczy, zbudowany został przez znaną i renomowaną firmę „ Gebrüder Rieger” w roku 1891 jako opus 313- ty.
Na podstawie wizji lokalnej i oględzin elementów instrumentu należy stwierdzić, iż organy i ich konkretne elementy znajdują się złym stanie technicznym. Stwierdza się dość poważne zniszczenia przez drewnojady większość struktury wiatrownic oraz ich rozszczelnienia, a także dość poważne uszkodzenia przez drewnojady i zużycie mechaniczne innych podzespołów w tym stołu gry i całego przebiegu traktury wraz z jej belkami dźwigni i kątowników. W bardzo złym stanie znajdują się piszczałki drewniane wszystkich sekcji zaś piszczałki metalowe wewnętrzne – stan dostateczny z minusem lub mierny.
W celu przywrócenia instrumentu do użytku liturgicznego, koncertowego czy edukacyjnego oraz zabezpieczenia go przed dalszym pogarszaniem się stanu jego podzespołów, konieczne jest przeprowadzenie gruntownego remontu polegającego na naprawie lub rekonstrukcji podzespołów uszkodzonych, brakujących lub wtórnych, gruntownej konserwacji, kompleksowej renowacji wszystkich elementów oryginalnych nadających się do renowacji, przywróceniu oryginalnej dyspozycji (lub zaprojektowaniu na bazie istniejącego zestawu głosów dyspozycji prawidłowej i stylowej), regulacji traktury oraz intonacji i strojeniu.
Omawiany instrument mimo tego, iż jest to dzieło firmy, która podobnych instrumentów wybudowała setki, jest instrumentem bardzo wartościowym zarówno z racji na swój wiek jak i na oryginalny stan zachowania koncepcji struktury technicznej i brzmieniowej o co, mimo wielu podobnych wciąż istniejących instrumentów, jest coraz trudniej gdyż instrumenty te nieustannie ulegają likwidacji lub przebudowom. Reasumując, głównym założeniem prac jest zachowanie instrumentu w formie możliwie jak najbardziej zbliżonej do oryginalnej, uporządkowanie kwestii problematycznych oraz przeprowadzenie w ramach jego struktury całkowicie profesjonalnego, zgodnego ze sztuką organmistrzowską z okresu jego budowy a także zgodnego z aktualną wiedzą i technologiami konserwatorsko – restauracyjnym remontu (renowacji) z ew. drobnymi modernizacjami nie wpływającymi na historyczny obraz i spójność instrumentu.
Program i zakres prac został stworzony z zamierzeniem przeprowadzenia pełnowartościowej i pełnowymiarowej renowacji instrumentu wraz z jego najbliższym otoczeniem tak, aby przy zachowaniu wszystkich zasad sztuki profesjonalnego rzemiosła organmistrzowskiego przywrócić mu pełnię walorów brzmieniowych, technicznych i estetycznych, zapewnić mu trwałość i stabilność działania przy wykorzystaniu najlepszej jakości materiałów oraz jednocześnie standardowych, obowiązujących przy tego typu pracach kosztach robocizny rzetelnych, legalnie działających firm organmistrzowskich.
